Czy nowy dowód osobisty bez adresu zameldowania i skanu własnoręcznego podpisu właściciela prościej podrobić? Czy dzięki niemu trudniej zidentyfikować obywatela, a tym samym oszustom łatwiej będzie posługiwać się sfałszowanymi dokumentami? Czy nowy dowód osobisty daje możliwość łatwiejszego wyłudzenia kredytu albo kradzieży auta z wypożyczalni? Odpowiedzi szuka Bankier.pl.
Od kilkunastu dni obowiązują nowe wzory dowodów osobistych. Już 6 marca wysłano do gmin pierwsze 500 dokumentów przygotowanych według nowego wzoru dla osób, które złożyły wnioski po 1 marca 2015 roku. Czy nowe dowody osobiste, pozbawione zeskanowanego podpisu właściciela dokumentu oraz adresu zameldowania, są bezpieczne?
Eksperci zapewniają, że tak. Nowe tłoczenia, mikrodruki i specjalne farby czynią go trudniejszym do podrobienia. Poza tym, jak to bywa na początku z nowymi wzorami dokumentów – sami przestępcy potrzebują czasu, aby nauczyć się podrabiać nowy wzór dowodu osobistego.
Brak zeskanowanego podpisu to dobre rozwiązanie
Zdaniem doktora Wojciecha Wiewiórowskiego, byłego Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, tylko nieroztropny obywatel składał na starym dowodzie osobistym podpis identyczny z tym, jakim posługuje się przy podpisywaniu ważnych umów i dokumentów. Zbyt wielkie jest ryzyko zgubienia lub kradzieży dowodu osobistego, aby warto było zamieszczać w nim zeskanowany podpis. To jak zaproszenie dla oszusta, który mógł łatwo podpis podrobić, mając do dyspozycji jego wzór.
Z drugiej strony nie brakowało głosów, że w nowych wzorach dowodów pozostało niewiele z planowanych elektronicznych zabezpieczeń, a pośpiech z jakim są wprowadzane w 2015 roku wynika z ryzyka utraty unijnych dotacji na ten projekt e-administracji.
Kilka słów z historii
Już w 2008 roku pojawiały się informacje, że w Polsce szykuje się rewolucja i czekają nas nowe biometryczne dowody osobiste z wbudowanym chipem i zapisanym na nim wzorem naszych linii papilarnych. Niestety cztery lata później nadal niewiele pozytywnego działo się w tym temacie. Zamiast tego były unieważnione przetargi i afera korupcyjna.
Aż wreszcie rok 2015 i choć przesunięto datę wejścia w życie nowego wzoru dowodu osobistego z 1 stycznia na 1 marca 2015 roku, to w końcu jest. Mimo, że MSW intensywnie informuje i uspokaja - problemów z posługiwaniem się nowymi dowodami nie będzie, to obywatele obawy mają.
Sprawdź, czy łatwiej wyłudzić kredyt z nowym dowodem?
Trudniej czy łatwiej wyłudzić kredyt z nowym dowodem?
Jak podaje Związek Banków Polskich, ponad 95 proc. prób wyłudzeń kredytów dokonywanych przy użyciu zagubionych lub skradzionych dowodów osobistych, jest wykrywana już na etapie weryfikowania wiarygodności dokumentu. Dzięki systemowi Dokumenty Zastrzeżone udaremniono w 2014 roku prawie 9 tys. takich prób. Krok pierwszy to sprawdzenie przez pracownika banku wiarygodności dowodu osobistego w tym systemie (wyszukiwanie po serii i numerze dokumentu), a do tego ani adres zameldowania, ani wzór podpisu właściciela nie są potrzebne.
Kolejny krok to sprawdzenie podpisu osoby starającej się o kredyt z bazą wzorów podpisów, którą posiada bank. Powszechną praktyką jest skanowanie wzorów pierwotnych podpisów do bankowego systemu (składanych np. podczas otwierania rachunku bankowego), aby podczas składania wniosku o kredyt była możliwość porównania podpisu z tym znajdujących się w bazie. Minister ochrony danych osobowych twierdzi nawet, że banki nie powinny sprawdzać podpisu osobistego z tym zamieszczonym w starym wzorze dowodu osobistego.
Bankowcy są zdania, że również brak adresu zameldowania w nowym dowodzie osobistym nie ułatwi oszustwa nieuczciwym klientom. A nowy dowód ma być nawet trudniejszy do podrobienia ze względu na ilość zdjęć posiadacza dokumentu, które w nim umieszczono (dwa zamiast jednego).
Każdy może sprawdzić, czy dowód osobisty jest unieważniony
Banki mają swój system Dokumenty Zastrzeżone, ale i zwykły obywatel nie jest bezbronny. Każdy z nas może sprawdzić przez internet, czy dowód osobisty znajduje się w wykazie dokumentów unieważnionych. Wystarczy wejść na stronę obywatel.gov.pl i logując się za pośrednictwem profilu zaufanego ePUAP, wpisać w bazie serię i numer sprawdzanego dowodu osobistego.
Kłopot dla uczciwego obywatela poza granicami Polski
Choć wydaje się, że oszuści nie będą mieli łatwiej z posługiwaniem się podrobionym czy skradzionym dowodem osobistym, o tyle uczciwi obywatele mogą mieć trudności z posługiwaniem się legalnym dokumentem zagranicą. Wszystko z winy MSW, które dopiero w połowie lutego przesłało do Brukseli wzory nowych dowodów osobistych. Nie zostały one jeszcze wprowadzone do systemu PRADO, z którego korzystają hotele i wypożyczalnie aut w całej Europie.
Problemem może więc być wypożyczenie samochodu lub zameldowanie się w hotelu na podstawie nowego dokumentu. Dlatego w początkowym okresie warto zabrać ze sobą także paszport, by uniknąć kłopotów z nierozpoznaniem poza granicami Polski nowego dowodu osobistego.
