Zakłady pracy, oprócz wynagrodzenia zasadniczego, często wypłacają swoim pracownikom różnego rodzaju dodatki i premie. Czy jednak w każdym przypadku składniki te można uwzględnić w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych w razie niezdolności do pracy pracownika? To, czy poszczególne dodatki oraz premie należy wliczyć do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego zależy nie tylko od uregulowań ustawowych.
Główną zasadą jest, że w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się składniki wynagrodzenia, jeżeli postanowienia układów zbiorowych pracy lub przepisy o wynagradzaniu przewidują zmniejszanie ich za okres pobierania świadczeń chorobowych (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 267, zwanej dalej zasiłkową).
Zatem ustalając, czy w podstawie tej powinien zostać uwzględniony dany składnik wynagrodzenia należy kierować się przede wszystkim zapisami w regulaminach wynagradzania obowiązujących w poszczególnych zakładach pracy. Regulaminy te decydują także o sposobie ewentualnego wliczenia, tj. czy daną premię lub dodatek należy uzupełnić, czy też przyjąć w kwocie faktycznie wypłaconej.
|
UWAGA! Jeżeli w regulaminie wynagradzania brak jest zapisu o zmniejszaniu premii czy dodatków za czas nieobecności w pracy z powodu choroby, składników tych nie uwzględniamy w podstawie wymiaru zasiłków. |
Ponieważ o uwzględnieniu danego składnika wynagrodzenia w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego - oprócz ustawy zasiłkowej - decydują także same zakłady pracy, zaś omawiane tu kwestie budzą wiele wątpliwości, poniżej przedstawimy przykładowe ustalenia w regulaminach płacowych oraz ich wpływ na sposób uwzględniania danego składnika.
Dodajmy, że ustalając podstawę wymiaru nie należy uwzględniać składników wynagrodzenia:
- przysługujących w myśl umowy
o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał
stosunek pracy, tylko do określonego terminu lub
- których wypłaty zaprzestano na podstawie układu zbiorowego pracy lub przepisów o wynagradzaniu.
Powyższe dotyczy jednak wyłącznie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego za okres przypadający po terminie, do którego poszczególne składniki przysługiwały (art. 41 ust. 2 i 3 ustawy zasiłkowej).
|
WAŻNE! Jeśli zakład podjął decyzję o całkowitym zaprzestaniu wypłaty danego składnika od określonej daty, podstawę wymiaru zasiłku przysługującego za okres po tej dacie należy ustalić z wyłączeniem tego składnika. Reguły tej jednak nie stosuje się w sytuacji, gdy składnik ten zostanie włączony w całości lub części do wynagrodzenia, lub zamieniony na inny składnik wynagrodzenia. |
| Lp. | Zapis w regulaminie | Wpływ na podstawę wymiaru |
| 1. | "Dodatek stażowy przysługuje pracownikowi za dni, za które pracownik otrzymuje wynagrodzenie oraz za okresy niezdolności do pracy, za które przysługuje wynagrodzenie bądź zasiłek chorobowy" | Taki zapis decyduje o tym, że pracownikowi wypłacany jest dodatek stażowy zarówno za okres, w którym świadczył pracę, jak również za okresy jego niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. Oznacza to, że dodatek nie zostanie uwzględniony w podstawie wymiaru zasiłku (wynagrodzenia) chorobowego. |
| 2. | "Dodatek za staż pracy wypłacany jest jako odpowiedni procent wynagrodzenia zasadniczego pracownika pomniejszonego o dni, za które pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku chorobowego" | W myśl tego zapisu, dodatek stażowy jest proporcjonalnie pomniejszany za dni, za które pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku chorobowego. Natomiast nie ulega on zmniejszeniu za dni nieobecności w pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego, określonego przepisami Kodeksu pracy. Oznacza to, że dodatek należy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego, przy czym z uwagi na proporcjonalne zmniejszenie będzie podlegał uzupełnieniu. Nie zostanie natomiast uwzględniony w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego |
| 3. | "Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia przysługuje za dni faktycznego wykonywania takiego zatrudnienia" | Ponieważ dodatek przysługuje za dni faktycznie przepracowane w warunkach szkodliwych dla zdrowia, będzie podlegał uwzględnieniu w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych. Z uwagi na proporcjonalność przysługiwania tego dodatku w stosunku do przepracowanych dni, dodatek będzie uwzględniony po uzupełnieniu |
| 4. | "Dodatek funkcyjny przyznany pracownikowi, któremu powierzono obowiązki kierownika działu, wypłacany jest za cały miesiąc, bez względu na ilość dni nieobecności w pracy spowodowanej chorobą lub opieką" | Dodatek wypłacany jest w całości nawet wówczas, gdy pracownik będzie w pracy nieobecny z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą (lub opieką) przez cały miesiąc. Oznacza to więc, że nie wchodzi do podstawy wymiaru zasiłku (wynagrodzenia) chorobowego oraz zasiłku opiekuńczego |
| 5. | "Premia miesięczna przysługuje według uznania kierownika działu w wysokości od 5% do 30% wynagrodzenia pracownika określonego w umowie o pracę" | Zapis nie decyduje o tym, by premia miesięczna ulegała jakiemukolwiek zmniejszeniu za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy. W tym przypadku o wysokości premii decyduje ustalone w umowie o pracę wynagrodzenie. A zatem premia nie zostanie uwzględniona w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych |
| 6. | "Premia jako premia regulaminowa podlega wliczeniu do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego" | Zakład
pracy jest
zobowiązany do ustalenia
w przepisach płacowych takich zasad wynagradzania, aby został
spełniony warunek określony w powołanym wyżej art. 41
ust. 1 ustawy zasiłkowej. W tym przypadku pracodawca
ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że premia podlega
wliczeniu do podstawy, nie ustalił natomiast
w przepisach płacowych zasad wypłaty tej premii. Na podstawie tak sformułowanego zapisu premii nie należy wliczać do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Regulamin nie zawiera bowiem konkretnych wytycznych dotyczących zmniejszania premii za okresy niezdolności do pracy |
| 7. | "Premia miesięczna nie przysługuje pracownikowi za miesiąc, w którym wystąpiła choćby jednodniowa nieobecność pracownika z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą lub opieką" | Taki zapis stanowi o tym, że otrzymanie ewentualnej premii uzależnione jest od obecności pracownika w pracy. Premia nie przysługuje bowiem wcale w miesiącu, w którym wystąpił nawet jeden dzień niezdolności pracownika do pracy, co oznacza, że będzie ona uwzględniona w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego (także opiekuńczego). Ponieważ ten składnik nie jest pomniejszany proporcjonalnie w stosunku do dni nieobecności w pracy, będzie wliczony do podstawy wymiaru bez uzupełnienia (w kwocie faktycznie wypłaconej) |
Gazeta Podatkowa Nr 250 z dnia 2006-06-01
