REKLAMA
OKI W BANKIER.PL

Polski dług rośnie 22 razy szybciej niż średnia w UE. ZBP: Receptą uszczelnienie systemu i celowanie programów socjalnych

2026-11-20 07:45
publikacja
2026-11-20 07:45
Dodaj Bankier.pl w Google

Prognozy Komisji Europejskiej i agencji ratingowych wskazują, że Polska utrzyma wzrost gospodarczy - powiedział w rozmowie z PAP główny ekonomista Związku Banków Polskich dr Tomasz Pawlonka, który uczestniczył w Kongresie Open Eyes Economy Summit w Krakowie. 

Polski dług rośnie 22 razy szybciej niż średnia w UE. ZBP: Receptą uszczelnienie systemu i celowanie programów socjalnych
Polski dług rośnie 22 razy szybciej niż średnia w UE. ZBP: Receptą uszczelnienie systemu i celowanie programów socjalnych
fot. Michal Kosc / / FORUM

Gospodarczy prymus z dziurą w budżecie. Szybki wzrost PKB i rekordowy deficyt

 - Projekcje Komisji Europejskiej, ale również agencji ratingowych, są dosyć jednoznaczne, jeśli chodzi o kształtowanie się wzrostu gospodarczego w Polsce. Przede wszystkim wskazują, że w kolejnych latach Polska utrzyma wysoki wzrost gospodarczy – powiedział Pawlonka w kuluarach Kongresu.

Ekspert zwrócił uwagę, że bieżący rok jest trudny, ze względu na trwające konflikty na świecie, które wpłynęły na wzrosty cen surowców energetycznych. Niemniej Polska, jego zdaniem, poradziła sobie z tymi przeciwnościami. - Polsce udało się ten wzrost utrzymać i prawdopodobnie również w kolejnych latach będziemy mieli realne szanse na to, aby ten wzrost również był ponadstandardowo wysoki, w szczególności na tle innych państw europejskich – przekazał.

Pawlonka przypomniał prognozę agencji S&P, która podawała, że „do 2035 roku Polska może stać się 18. gospodarką świata”. Niemniej zauważył, że Polska napotyka też problemy. Wśród głównych problemów wymienił sytuację fiskalną kraju.

 - Komisja Europejska i agencje ratingowe jednoznacznie wskazują, że w 2026 roku, ale również w 2027 roku, Polska będzie liderem, jeśli chodzi o deficyt budżetowy. Chyba największym pesymistą w tym zakresie jest agencja Scope, która w zeszłym tygodniu wskazała, że deficyt budżetowy w Polsce w 2027 roku może wynieść 7,4 proc. PKB. Natomiast większość ośrodków wskazuje, że z pewnością będzie to deficyt powyżej 7 proc. PKB – wyjaśnił.

Jego zdaniem „na horyzoncie nie widać przestrzeni do tego, aby realny był scenariusz jakiejkolwiek istotnej konsolidacji fiskalnej, czyli zacieśnienia polityki fiskalnej, tak aby w końcu powrócić do normalnego poziomu deficytu budżetowego”.

Dług pędzi 22 razy szybciej niż w UE. Jak załatać 170-miliardową lukę?

Ekspert wskazał także na tempo, w jakim rośnie dług publiczny Polski. – Według ostatnich prognoz i naszych badań, które w ramach Związku Banków prowadziliśmy, tempo wzrostu w stosunku do przyrostu w Unii Europejskiej średnio jest 22-krotnie wyższe w Polsce niż w Unii Europejskiej – przytoczył i dodał, że w „latach 2022-2027 ten przyrost w punktach procentowych długu publicznego to około 20 punktów procentowych”. Pawlonka podkreślił, że jest to najwyższe tempo wśród państw członkowskich.

W swojej najnowszej prognozie, opublikowanej we wtorek, na ten problem zwraca także uwagę Komisja Europejska. KE prognozuje, że w 2027 r. deficyt sektora general government w Polsce wyniesie 7,1 proc. PKB, a na 2028 zakłada 7,2 proc. PKB.

Tłumacząc mechanizm stojący za zadłużaniem się Polski, ekspert Związku Banków Polskich wyjaśnił, że pewną odpowiedź daje zestawienie dochodów w relacji do PKB w stosunku do wydatków wobec PKB. - Jeżeli spojrzymy na wydatki, które ponosimy jako państwo, oczywiście wyższe niż dochody, tutaj zaobserwowaliśmy w ostatnich latach bardzo wysoki wzrost. Przekraczamy poziom około 51 proc. PKB – przekazał i zauważył, że Polska wyprzedziła w stosunku wydatków do PKB „takie kraje jak Szwecja czy Niemcy”.

Zapytany o rozwiązanie, odpowiedział, że „recepta jest relatywnie prosta: albo zmniejszamy wydatki, albo zwiększamy dochody”. Powołując się na wyliczenia Związku Banków Polskich, powiedział, że Polska musiałaby zredukować wydatki o około 170 mld zł, bądź też zwiększyć dochody o około 180-185 mld zł, żeby zbliżyć się do referencyjnego poziomu 3 proc. deficytu.

Pawlonka zaznaczył, że rozwiązaniem dla zmniejszenia wydatków nie powinna być likwidacja programów socjalnych, a lepsze dostosowanie ich do potrzeb społeczeństwa. - Z pewnością jest to ten moment, kiedy powinniśmy myśleć o pewnych dostosowaniach: czy wszystkie programy, które mamy, powinny być tak szeroko adresowane, czy być może pewne programy należałoby zaadresować do najbardziej potrzebujących grup społecznych – zapytał.

Podatkowe nierówności. Banki płacą rekordowy CIT, zagraniczni giganci uciekają z zyskami

Mówiąc o wpływach do budżetu państwa, ekspert powiedział, że najłatwiejszym rozwiązaniem jest podwyższenie podatków, ale powołując się na przykład sektora bankowego, którego jest przedstawicielem, ocenił, że lepszym rozwiązaniem jest uszczelnienie obecnego systemu. - Jako przedstawiciel sektora bankowego, zwracam tutaj uwagę na to, że banki już w 2025 roku, czyli zanim jeszcze podniesiono CIT (Corporate Income Tax) do 30% dla banków, spośród 15 największych płatników CIT-u, dziewięć z nich, to były banki. Największym płatnikiem podatku CIT jest bank PKO BP, który wyprzedził Orlen - podkreślił.

Dodał, że mimo bycia największym płatnikiem do skarbu państwa banki w tym roku „zostały wynagrodzone zwiększeniem CIT-u do 30 proc.”. - Jest to wzrost, porównując wrzesień 2026 do września 2025, o ponad 50 proc. Czyli banki zapłaciły o ponad 50 proc. więcej CIT-u, plus jeszcze oczywiście większy podatek bankowy – podkreślił.

 - Podsumowując, na pewno są przestrzenie, które pozwoliłyby na pewne uszczelnienie dochodów budżetowych bez konieczności podnoszenia podatków – powiedział ekspert. Jako przykład podał rynek kurierski, na którym to InPost płaci najwyższe podatki. - To nie jest tak, że tam drugi w kolejności płaci trochę mniej. Nie, cała reszta w sumie płaci znacznie mniej niż jeden InPost. Ta sama sytuacja występuje w branży paliwowej. Orlen i znane wszystkim inne sieci stacji paliwowych, na których tankujemy nasze auta, zarabiają w tym kraju, ale jednocześnie w myśl optymalizacji podatkowej, transferu zysków, podatki płacą zapewne w państwach, skąd pochodzą bądź gdzie indziej, natomiast nie w Polsce – zauważył.

Dopłaty do paliw chronią przed drożyzną i wysokimi stopami. Tarcza tańsza niż obsługa długu

Zapytany o prognozy inflacyjne dla Polski, ekonomista zwrócił uwagę na ceny surowców energetycznych, które utrzymują się na wysokim poziomie na skutek wojny na Bliskim Wschodzie.

 - W tym kontekście rząd podejmuje pewne działania, które mają za zadanie amortyzować skalę wzrostu. Program CPN (Ceny Paliwa Niżej), który mamy, jest programem najbardziej hojnym spośród wszystkich unijnych programów wsparcia konsumenta – zaznaczył. Wyjaśnił, że na podstawie analiz można powiedzieć, że „w tym okresie, w którym program CPN działał, amortyzował wzrost cen benzyny 95 o około 60 proc., natomiast diesla o około 40 proc. Czyli gospodarstwa domowe oczywiście odczuwają wzrost, no bo te ceny rosną, ale nie tak znacząco, jak odczuwają to inni w Unii Europejskiej”.

Zwrócił uwagę, że biorąc pod uwagę trudną sytuację finansów publicznych, można by pomyśleć, że ten program zbyt obciąża budżet. - Co by się stało, gdyby rząd nie wprowadziłby tego programu, okazałoby się, że wzrasta inflacja – zaznaczył. Pawlonka wyjaśnił, że jego wyliczenia potwierdzają dane Narodowego Banku Polskiego, z których wynika, że „działanie programu CPN to jest mniej więcej mitygowanie inflacji średnio o 0,9 punktu procentowego”.

Wyjaśnił, że w scenariuszu, zakładającym wyłączenie programów osłonowych, to „inflacja wyniosłaby około 5,1 proc., a w szczytowych momentach mogłoby to być jeszcze więcej”. – To by oczywiście oznaczało konieczność podniesienia stóp procentowych. Stopy procentowe przełożyłyby się automatycznie na wzrost rentowności obligacji – powiedział i dodał, że Ministerstwo Finansów robiło symulacje pokazujące, „jaki byłby koszt z perspektywy jednoprocentowego wzrostu stóp procentowych na koszt obsługi długu”.

 - W latach 2027-2028 to byłoby między 12 a 13 miliardów złotych. Czyli mówiąc inaczej, być może lepiej jest dosypać do programu CPN, odnosząc jednocześnie korzyść polityczną, korzyść społeczną niż ponieść wyższy koszt obsługi długu poprzez wzrost stóp procentowych – wytłumaczył.

Tarcze to tylko doraźny plasterek. Czas na energetyczną niezależność

Podsumowując, główny ekonomista Związku Banków Polskich dr Tomasz Pawlonka podkreślił, że obecna sytuacja związana z wpływem konfliktów na ceny energii, „pokazuje w sposób jednoznaczny: musimy jako państwo podjąć szereg działań na rzecz tego, żeby od tych wzrostów się po prostu uniezależnić, czyli kontynuować transformację energetyczną”.

 - Dla mnie ta sytuacja, którą mamy dzisiaj, i te plasterki w postaci programów osłonowych jest jednocześnie wskazówką: dzisiaj plasterek naklejamy, ale w perspektywie, jak najszybciej i dynamicznie, musimy przeprowadzić transformację energetyczną w takim kierunku, aby się uniezależnić – powiedział ekonomista w rozmowie z PAP.

Antoni Wiśniewski-Mischal (PAP)

awm/ drag/


Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:PAP
Przeczytaj w Pulsie Biznesu
Wymyślili wino Skolima. „Powiedziałem, że to dowieziemy, choć nie wiedziałem jak”
Tematy
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję

Komentarze (25)

dodaj komentarz
zakutyleb
jedna ze 100 obietnic w rozkwicie. A my żremy pizze i się uśmiechamy
miketheripper
Nie wiem, czy teraz nawet zastąpienie w kolejnych wyborach obecnego rządu, polskim coś pomoże.
marok
Tak się kończy , gdy do władzy dochodzą "specjaliści" typu Tusk , Domański i Leszczyna.
Nie będzie czego zbierać z Polski.
I pomyśleć , że doszli do władzy na hasłach ogromnych pieniędzy z Unii i paliwa po 5,19. Zamiast tego są drogie paliwo i gigantyczne długi.
blesso
ROZDAWNICTWO PiS:
85mld zł na 13ki i 14ki dla emerytów - przejedzone.
60mld zł z emisji CO2 rozpłynęło się w budżecie – przejedzone.
3.6 mld zł kary za niestosowanie się przez Polskę do orzeczeń TSUE - „zapłacimy”.
2.7 mld rocznie na TVP - rozdane na Zenka i ekipę.
2 mld zł na Ostrołękę - wyburzone .
80mln zł kary
ROZDAWNICTWO PiS:
85mld zł na 13ki i 14ki dla emerytów - przejedzone.
60mld zł z emisji CO2 rozpłynęło się w budżecie – przejedzone.
3.6 mld zł kary za niestosowanie się przez Polskę do orzeczeń TSUE - „zapłacimy”.
2.7 mld rocznie na TVP - rozdane na Zenka i ekipę.
2 mld zł na Ostrołękę - wyburzone .
80mln zł kary za zerwany kontrakt na Caracale - odleciało
2 mld zł na przekop mierzei - ekonomiczne dno.
4mld zł na bon turystyczny – wspieramy biednych górali hotelarzy
500mln/rok zł na żłobkowe czyli 400+ do 500+
240mld zł na 500+ który nie spowodował wzrostu dzietności - zmarnowane.
400 mln zł dla ojca z Torunia - rozdane dla chwały.
70mln - wybory kopertowe - wysłane do kosza.
124mln zł na fundacje narodową - (sam jacht kosztował ~1mln € !!) - odpłynęło.
170mln na fundusz kościelny - wymodlone
155mln na fundusz Pileckiego - zamek w Szwajcarii - "przelane" na szwajcarskie konta
30 mln na podkomisję Macierewicza - rozpłynęło się we mgle
250mln /rok- koszt Elektromobility - na wycięcie lasu pod Jaworznem.
243mln zł - koszt CPK - odleciało
20 mln zł — "afera respiratorowa" - handlarz bronią łapie oddech
6.7mld zł "Dobry Start" - składka na HIT
2 mln zł za 16 ławek niepodległości – wysiedziane
30 mln Fundusz Patriotyczny Bąkiewicz maszeruje !
80 milionów zł na centrum im. Kornela Morawieckiego - prezent od syna
15 mln zl na Fundacja Polska Wielki Projekt - zakup willi na warszawskim Mokotowie - czyli "Willa +"
700 tyś zł dla TV Trwam od Ministerstwa Obrony za promowanie poboru do wojska - Baczność!
682 mln zł.- Muzeum Żołnierzy Wyklętych. Oddanie w 2027 roku - "wyklęty powstań ludu ziemi "
821 mln zł Muzeum Wojska Polskiego (MWP) w Cytadeli Warszawskiej - salut !
Program 800+ koszt 70mld zł ; Wpływy z PiT 78mld zł Wydajemy tyle co płacimy w PIT
papparara
oni tylko wykonują rozkazy, tak jak przed laty nasi przyjaciele zza Odry
katzpodola odpowiada blesso
Rozdawnictwo PO:
1.153 mld zł z OFE (2014 r.) – „przejedzone”
2. Ponad 250 mld zł tzw. luki VAT (2008–2015) – „rozkradzione”
3.ok. 65 mld zł rocznie na program 800+ oraz „Babciowe” (od 2024 r.) – „rozdawnictwo”
4. ok. 3–3,5 mld zł rocznie na media publiczne (od 2024 r.) – „TVP w likwidacji”
5. ok. 14 mld zł strat
Rozdawnictwo PO:
1.153 mld zł z OFE (2014 r.) – „przejedzone”
2. Ponad 250 mld zł tzw. luki VAT (2008–2015) – „rozkradzione”
3.ok. 65 mld zł rocznie na program 800+ oraz „Babciowe” (od 2024 r.) – „rozdawnictwo”
4. ok. 3–3,5 mld zł rocznie na media publiczne (od 2024 r.) – „TVP w likwidacji”
5. ok. 14 mld zł strat w aferze Amber Gold i getbackowej / piramidach finansowych (2012 r.) – „państwo teoretyczne”
6. ponad 100 mld zł na tzw. kontrakty autostradowe (2008–2012) – „upadłości polskich firm”

Rządy Koalicji 15 Października (2024–II kw. 2026):
Dług na początku - ok. 1 691,2 mld zł (49,7% PKB
Dług na końcu okresu - 2 598,3 mld zł (64,5% PKB)
Przyrost nominalny długu - +907,1 mld zł (+53,6% w 2,5 roku)

tomkooo odpowiada katzpodola
luka vat, to ta co pod koniec rzadow pis zaczela rosnac? z reszta tlumaczyc rozdawnictwo i nieudolnosc jednych rozdawnictwem i nieudolnoscia drugich - brawo :)
kopis to jest to samo dziadostwo pchajace nas w strone bankructwa (ale sobie podwyzki w covidzie dali glosujac ramie w ramie, co nie?)
kowalzmordoru odpowiada blesso
wiesz przygłupie że na na każdą twoją żałosnę pozycję da się pokazać kilka większych wałków kałolicji? i to tylko po 3 latach rządzenia. kuriozalne są wydatki na TVP w likwidacji... wy gamonie nie macie za grosz autorefleksji ...
tomkooo odpowiada kowalzmordoru
przyglup to cie robil i nie dorobil - nadal tlumaczysz jednych zlodzieji drugimi
a teraz napisz mi z 5 przykladow kazdy po 2-3 wieksze walki z KO, czekam.
banda wyznawcow upiera sie przy swojakach, zupelnie jak kopis z tk - kazdy za swoimi swojakami :))))

Powiązane: Gospodarka i dane makroekonomiczne

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki